Język angiel­ski to nie tylko gra­ma­tyka, ale przede wszyst­kim bogate słow­nic­two. Angiel­ski jest języ­kiem żywym – cią­gle się roz­wija i już parę lat temu liczba słów w tym języku prze­kro­czyła magiczny milion. Do tego nie­mal codzien­nie docho­dzą nowe zna­cze­nia ist­nie­ją­cych słów, wymy­ślane są nowe zwroty, ucie­rają się nowe wyra­że­nia. Czę­stym błę­dem jest zbyt dosłowne tłu­ma­cze­nie jakiś sfor­mu­ło­wań, co nie­rzadko koń­czy się śmieszną inter­pre­ta­cją i nieporozumieniem.

Pio­senka Lany Del Rey „Blue Jeans” jest pełna takich wła­śnie niu­an­sów, nowych, typowo mło­dzie­żo­wych zwro­tów. Na jej przy­kła­dzie chcia­ła­bym poka­zać wam jak należy „obcho­dzić się” z takimi two­rami, a przede wszyst­kim jak je prze­tłu­ma­czyć, kiedy w naszym słow­niku języka angiel­skiego po pro­stu nie ma takiego słowa lub gdy ma się ono jak pier­nik do wia­traka.
Zapraszam!

Tłu­ma­cze­nie krok po kroku

Fresh to death

You so fresh to death and sick as ca-cancer

Tłu­ma­cząc powyż­szą frazę dosłow­nie otrzy­ma­li­by­śmy nie­lo­giczne stwier­dze­nie, że ktoś jest świeży na śmierć i chory jak rak. Bez sensu. Żeby naprawdę zro­zu­mieć, co to zna­czy, trzeba poszpe­rać troszkę głę­biej niż w sze­roko dostęp­nych słow­ni­kach pol­sko – angielskich.

W takich sytu­acjach warto zaj­rzeć na urbandictionary.com. To świetny słow­nik pisany przez inter­nau­tów, na któ­rym można zna­leźć współ­cze­sny angiel­ski, któ­rego używa się na uli­cach wiel­kich miast. Aha, trzeba dodać, że defi­ni­cje są oczy­wi­ście po angiel­sku, obok mamy oceny na plus i minus. Pod wyja­śnie­niami można prze­czy­tać przy­kła­dowe zda­nia z uży­ciem tego zwrotu, co jest rów­nież bar­dzo pomocne.

Według Urban Dic­tio­nary: fresh to death =

1. Coś tak dobrego, że nie da się tego wytłu­ma­czyć, opi­sać
2. Być bar­dzo dobrze, mod­nie i szy­kow­nie ubranym

Sick as ca-cancer

You so fresh to death and sick as ca-cancer

Zwrot sick as (sth) w bry­tyj­skim slangu pra­wie zawsze ozna­cza: super, eks­tra – tylko z moc­niej­szym akcentem.

Rze­czy­wi­ście, w angiel­skim są takie piękne wyra­że­nia jak sick as fuck  czy sick as mess – oba zna­czą coś bar­dziej niż tylko super, więc czemu nie sick as can­cer?

Sorta

You were sorta punk rock, I grew up on hip hop

Słówko sorta to nic innego jak skrót od sort of = ponie­kąd; tak jakby; coś jakby; coś w rodzaju.

Fit

But you fit me bet­ter than my favo­rite swe­ater, and I know

Tu fajna gra słów udała się także po pol­sku.
Cza­sow­nika to fit uży­wamy mię­dzy innymi, kiedy chcemy powie­dzieć, że coś dobrze pasuje na coś… lub na kogoś, dobrze na kimś/ czymś leży, wygląda. Mam tu na myśli na przy­kład ubra­nie, buty…
Np.: This shirt fits me very well. = Ta koszula na mnie bar­dzo dobrze leży.

The end of time

I will love you till the end of time

Użyty tutaj czas: Future Sim­ple

To the end of time = na zawsze (lite­rac­kie okre­śle­nie)
The end of the world = koniec świata

Start sth over

Said you had to leave to start your life over

To start (sth) over = zaczy­nać (coś) na nowo. W naszym przy­kła­dzie – życie.
Np.: We deci­ded to start our rela­tion­ship over. = Zde­cy­do­wa­li­śmy zacząć na nowo nasz związek.

Make it

We don’t need no money we can make it all work

Użyty tutaj czas: Pre­sent Simple

Wyra­że­nie to make it ma wiele zna­czeń w języku angielskim.

Do mojej inter­pre­ta­cji pasują co naj­mniej dwa z nich:
1. Spra­wić, że coś się sta­nie, np.: God, ple­ase make me rich! = Boże spraw żebym była bogata!
2. Dać radę (coś zro­bić), np.: I don’t think, I will make it tomor­row. = Nie sądze, że dam radę jutro.

Pozo­stałe zna­cze­nia ‘to make it’

- prze­trwać (trud­no­ści życiowe). Np.: We have made it thro­ugh, and that is the most impor­tant. = Prze­trwa­li­śmy i to jest najważniejsze.

- zdą­żyć coś zro­bić na czas. Np.: I have to pick up my kid from school. I can’t make it by 4 p.m. = Muszę ode­brać swoje dziecko ze szkoły. Nie dam rady tego zro­bić do 16.

- być w sta­nie przyjść na umó­wione spotkanie/wizytę. Np.: Good mor­ning boss, I am really sorry but I can’t make it today, I’ve got cold. = Dzień dobry sze­fie, bar­dzo mi przy­kro, ale nie dam rady przyjść dzi­siaj, jestem przeziębiony.

- prze­żyć (po wypadku, ope­ra­cji itp.). Np.: Oh God, how is he? Is he ok? – Yes, he has made it. = O mój Boże, co z nim? Czy nic mu nie jest? – Tak, przeżył.

- robić to (upra­wiać seks). Np.: Do you make it with your girl­friend? = Czy robisz to ze swoją dziewczyną?

- osią­gnąć coś w życiu, dojść do cze­goś. Np.: This is the best day of my life! I’ve got the award I’ve always wan­ted! – Yeah man! You’ve made it big! = To jest naj­lep­szy dzień mojego życia! Zdo­by­łem nagrodę, o któ­rej zawsze marzy­łem! – O tak! Odnio­słeś wielki sukces!

Head out

But he headed out on Sun­day, said he’d come home Monday

Użyty tutaj czas: Past Simple

To head out = wyru­szyć, wyje­chać – zwłasz­cza jeśli wszyst­kie szcze­góły doty­czące tego wyjazdu są powo­do­wane jaki­miś zmien­nymi oko­licz­no­ściami, a nie są zapla­no­wane i usta­lone wcze­śniej.
Np.: Tell your parents, we are heading out in a moment. = Powiedz rodzi­com, że wyjeż­dżamy za chwilę.

Waitin’, anti­ci­pa­tin’, pacin’

I stayed up waitin’, anti­ci­pa­tin’ and pacin’

Skró­cone wer­sje od: waiting, anti­ci­pa­ting, pacing.  Są to formy gerund (rze­czow­nik odcza­sow­ni­kowy, czyli pro­ściej: bez­oko­licz­nik + ing) od cza­sow­ni­ków: to wait, to anti­ci­pate, to pace.

Przy tłu­ma­cze­niu słowa pacing zatrzy­muję się tro­chę dłużej.

Bar­dziej popu­larny niż cza­sow­nik: to pace będzie rze­czow­nik: a pace – rytm, tempo, krok, szybkość.

A jeśli cho­dzi o cza­sow­nik, to mamy:
To pace  = prze­mie­rzać (np. pokój, salę, kory­tarz). Np.: He was pacing a clas­sroom very slowly. = Prze­mie­rzał klasę bar­dzo powoli.
To pace onself = wyzna­czyć sobie tempo, rytm. Np.: How sho­uld I pace myself when I wor­kout? = Jak powi­nie­nem sobie narzu­cić tempo kiedy ćwiczę?
To pace up and down/ back and forth ( a room) = cho­dzić tam i z powro­tem (po pokoju). Np.: Sit down and stop pacing up and down! = Usiądź i nie chodź tam i z powrotem.

Paper

But he was cha­sing paper

Użyty tutaj czas: Past Con­ti­nu­ous

Paper = kasa, forsa.

To chase paper = gonić z kasą, np.:

Stop cha­sing paper and think about your chil­dren some­ti­mes, they need you. = Prze­stań gonić za forsą i pomyśl cza­sem o swo­ich dzie­ciach, potrze­bują cię.

Catch up

Cau­ght up in the game, that was the last I heard

Użyty tutaj czas: Past Sim­ple w stro­nie bier­nej (stąd tłu­ma­cze­nie: zła­pany w grze)

Kolejny phra­sal verb (cza­sow­nik zło­żony). Bez­oko­licz­nik = to catch up.

Jak się pew­nie domy­śla­cie – ma wiele zna­czeń: Naj­po­pu­lar­niej­sze z nich to:
1. Nad­ro­bić zale­gło­ści (np. w szkole)
2. Dogo­nić (kogoś, coś)
3. Zaplą­tać się, uwi­kłać się w coś
4. Bar­dzo się w coś zaangażować…

… no i tłu­ma­cze­nie, które pasuje do naszego tek­stu: Cau­ght up in the game

= schwy­tać, złapać

Be ride or die

‘Cause I’m a ride or die, whe­ther you fail or fly

To be ride or die = innymi słowy być osobą która może wiele poświę­cić dla kogoś z kim jest, będzie zawsze po jego/jej stro­nie, choćby nie wiem co.

Well shit

Well shit, at least you tried

Wykrzyk­nie­nie uży­wane, żeby wyra­zić swoje nie­za­do­wo­le­nie lub zaskoczenie.

Take away

Then they took you away, stole you out of my life

Powszechny cza­sow­nik zło­żony: to take away (w cza­sie prze­szłym → took away)

Tłu­ma­cze­nie to take away wszy­scy powinni być w sta­nie zna­leźć w słowniku:

to take away = zabrać, wynieść. Np.: Sue took away her coat to clo­akroom. = Sue wynio­sła swój płaszcz do szatni.
to take away = odjąć. Np.: If you take away his salary, we will be able to do it. = Jeśli odej­miesz jego pen­sje, będziemy w sta­nie to zro­bić.
take-away = restau­ra­cja sprze­da­jąca jedze­nie ser­wo­wane na wynos; jedze­nie na wynos; na wynos. Np.: Pep­pe­roni and mar­ge­rita to take away, ple­ase! = Pep­pe­roni i mar­ge­rita na wynos poproszę!

Steal out of

Then they took you away, stole you out of my life

Cza­sow­nik zło­żony to steal out (forma czasu prze­szłego → stole out), z któ­rym jest tro­chę kłopotu.

to steal out sth of sth = wykraść coś z cze­goś. Np.: Police arre­sted three men who stole out the pain­tings from the local church. = Poli­cja aresz­to­wała trzech męż­czyzn któ­rzy ukra­dli obrazy z lokal­nego kościoła.

Poza tym to steal out ozna­cza: wyjechać/wyjść ukrad­kiem, po cichu, w spo­sób nie­zau­wa­żalny.
Np.: We didn’t enjoy Tom’s party so we stole out. = Źle się bawi­li­śmy na impre­zie Toma więc wyszli­śmy ukradkiem.