Alanis Morissette — Ironic

Luty 8, 2012 w Tłumaczenia Piosenek

Wie­lo­znacz­ność słów w języku angiel­skim, to jeden z naj­więk­szych pro­ble­mów osób uczą­cych się tego języka. Para­doks, iro­nia polega na tym, że im wię­cej się go uczymy, im wię­cej wiemy, tym wię­cej ujaw­nia się nam zna­czeń danego wyrazu czy frazy. Co za tym idzie? Otóż cza­sem ciężko zro­zu­mieć, jakiego wyrazu należy użyć w kon­kret­nej sytuacji.

Słówka i wyra­że­nia angiel­skie są bar­dzo ważne, jeśli chcemy mówić popraw­nie i płynnie.

Na szczę­ście ist­nieją spo­soby, aby nauczyć się dużej ilo­ści mate­riału lekko i bez­bo­le­śnie – na przy­kład słu­cha­jąc swo­ich ulu­bio­nych pio­se­nek czy oglą­da­jąc inte­re­su­jące filmy i seriale.

Zwra­cajmy uwagę na to, czego słu­chamy, co mówią akto­rzy ponie­waż bar­dzo wiele można się nauczyć „przy oka­zji” jeśli cho­ciaż tro­chę będzie nam zale­żało, aby zro­zu­mieć „co autor miał na myśli”.

Tekst i tłu­ma­cze­nie Ala­nis Moris­sette „Ironic”

Pokaż / Ukryj Tekst Piosenki
Tekst Ory­gi­nalny (Angielski) Pol­skie Tłumaczenie
1. An old man tur­ned ninety-eight Sta­ru­szek skoń­czył dzie­więć­dzie­siąt osiem lat
2. He won the lot­tery and died the next day Wygrał na lote­rii i zmarł następ­nego dnia
3. It’s a black fly in your Chardonnay To czarna mucha w twoim Chardonnay
4. It’s a death row par­don two minu­tes too late To wyrok śmierci daro­wany dwie minuty za późno
5. And isn’t it iro­nic… don’t you think Czyż to nie iro­nia? Nie sądzisz?

6. It’s like rain on your wed­ding day To jak deszcz w dzień two­jego ślubu
7. It’s a free ride when you’ve alre­ady paid To dar­mowa prze­jażdżka za którą już zapłaciłeś
8. It’s the good advice that you just didn’t take To dobra rada, któ­rej nie posłuchałaś
9. Who would’ve tho­ught… it figures Bo kto by pomy­ślał… że to ma sens

10. Mr. Play It Safe was afraid to fly Pan ‘Ostrożny’ bał się latać
11. He pac­ked his suit­case and kis­sed his kids goodbye Spa­ko­wał walizkę i poże­gnał się z dziećmi
12. He waited his whole damn life to take that flight Całe swoje cho­lerne życie cze­kał na tę podróż
13. And as the plane cra­shed down he thought A gdy samo­lot spa­dał w dół pomyślał
14. „Well isn’t this nice…” „Nie­źle, co nie?”
15. And isn’t it iro­nic… don’t you think Czyż to nie iro­nia? Nie sądzisz?

16. It’s like rain on your wed­ding day To jak deszcz w dzień two­jego ślubu
17. It’s a free ride when you’ve alre­ady paid To dar­mowa prze­jażdżka za którą już zapłaciłeś
18. It’s the good advice that you just didn’t take To dobra rada, któ­rej nie posłuchałaś
19. Who would’ve tho­ught… it figures Bo kto by pomy­ślał… że to ma sens

20. Well life has a funny way of sne­aking up on you Życie w zabawny spo­sób pod­krada się do ciebie
21. When you think everything’s okay and everything’s going right Gdy myślisz, że wszystko jest ok, że wszystko idzie dobrze
22. And life has a funny way of hel­ping you out when Życie w zabawny spo­sób pomaga ci gdy
23. You think everything’s gone wrong Myślisz, że wszystko idzie źle
24. and eve­ry­thing blows up in your face i że wszystko idzie nie­zgod­nie z planem

25. A traf­fic jam when you’re alre­ady late Korek na mie­ście, gdy już jesteś spóźniona
26. A no-smoking sign on your ciga­rette break Zakaz pale­nia pod­czas two­jej prze­rwy na papierosa
27. It’s like ten tho­usand spo­ons when all you need is a knife To jak dzie­sięć tysięcy łyże­czek gdy potrze­bu­jesz tylko noża
28. It’s meeting the man of my dreams Spo­tka­nie męż­czy­zny moich marzeń
29. And then meeting his beau­ti­ful wife A potem pozna­nie jego pięk­nej żony
30. And isn’t it ironic…don’t you think Czyż to nie iro­nia? Nie sądzisz?
31. A lit­tle too ironic…and, yeah, I really do think… Tro­chę zbyt iro­niczne… Tak myślę…

32. It’s like rain on your wed­ding day To jak deszcz w dzień two­jego ślubu
33. It’s a free ride when you’ve alre­ady paid To dar­mowa prze­jażdżka za którą już zapłaciłeś
34. It’s the good advice that you just didn’t take To dobra rada, któ­rej nie posłuchałaś
35. Who would’ve tho­ught… it figures Bo kto by pomy­ślał… że to ma sens

36. Life has a funny way of sne­aking up on you Życie w zabawny spo­sób pod­krada się do ciebie
37. Life has a funny, funny way of hel­ping you out Życie w zabawny, zabawny spo­sób pomaga ci
38. Hel­ping you out Pomaga ci

Gra­ma­tyka

Cza­sow­niki Regularne
to die → died = umie­rać
to pack → pac­ked = pako­wać
to kiss → kis­sed = cało­wać
to wait → waited = cze­kać
to crash → cra­shed = roz­bić się

Past Sim­ple

Czas Past Sim­ple (nazy­wany cza­sem prze­szłym pro­stym lub doko­na­nym) jest naj­waż­niej­szym cza­sem prze­szłym w języku angiel­skim. Jeśli chcemy posłu­gi­wać się języ­kiem angiel­skim na pozio­mie komu­ni­ka­tyw­nym – po pro­stu musimy go znać.

Past Sim­ple mówi nam o:

  • jed­no­ra­zo­wych wyda­rze­niach, które miały miej­sce w prze­szło­ści. Np.: I went to school yester­day = Posze­dłem wczo­raj do szkoły; I ate din­ner two hours ago = Zja­dłem obiad dwie godziny temu; I wor­ked from home today = Pra­co­wa­łem dziś z domu.
  • naszych zwy­cza­jach z prze­szło­ści, czyn­no­ściach powta­rza­ją­cych się w okre­ślo­nym prze­dziale cza­so­wym: Np.: I visi­ted him every sum­mer = Odwie­dzia­łem go każ­dego lata; He went by bus to school every day = On codzien­nie jeź­dził do szkoły autobusem.
  • sta­nach, uczu­ciach ist­nie­ją­cych w danym momen­cie w prze­szło­ści. Np.: It seemed easy = To wyda­wało się pro­ste, I liked her = Lubi­łem ją.

W tek­ście pio­senki poja­wia się wiele cza­sow­ni­ków w cza­sie prze­szłym – Past Sim­ple – zarówno nie­re­gu­lar­nych jak i regularnych.

Do każ­dego cza­sow­nika regu­lar­nego w cza­sie Past Sim­ple doda­jemy koń­cówkę –ed, z wyjąt­kiem cza­sow­ni­ków koń­czą­cych się na –e, gdzie doda­jemy tylko –d.

Już w pierw­szej zwrotce mamy cza­sow­nik  regu­larny to turn  → tur­ned = krę­cić, tu: skoń­czyć ileś lat, gdzie zgod­nie z zasadą została dodana koń­cówka –ed.

 

Cza­sow­niki Nieregularne
to win → won = wygry­wać
to think → tho­ught = myśleć; sądzić; uwa­żać
to be → was/were = być

Troszkę trud­niej jest z cza­sow­ni­kami nie­re­gu­lar­nymi – ich należy się po pro­stu nauczyć na pamięć. Tabele z cza­sow­ni­kami nie­re­gu­lar­nymi może­cie zna­leźć na końcu więk­szo­ści pod­ręcz­ni­ków do angiel­skiego. Pocie­sza­jące jest to, że mamy ich znacz­nie mniej niż regu­lar­nych – zarówno w życiu, jak i w pio­sence Alanis.

W pio­sence Iro­nic mamy już na początku pio­senki:to win → won = wygry­wać. W dal­szej czę­ści pio­senki znaj­dziemy jesz­cze dwa cza­sow­niki nie­re­gu­larne użyte w Past Sim­ple: to be  → was/were, oraz: to think → tho­ught.

Prze­cze­nie w Past Simple

A jak wygląda prze­cze­nie w tym cza­sie? Sprawa jest pro­sta – przed cza­sow­ni­kiem zarówno regu­lar­nym jak i nie­re­gu­lar­nym, przed wszyst­kim zaim­kami oso­bo­wymi (czyli: I, you, he, she, we itd.) – sta­wiamy słówko: didn’t (= did not), a następ­nie cza­sow­nik w bez­oko­licz­niku. Ala­nis użyła kon­struk­cji prze­czą­cej w refrenie:

It’s the good advice that you just didn’t take = Jak dobra rada, któ­rej nie posłuchałaś.

 

Przy­datne słówka
to turn (ninety-eight) → skoń­czyć (98 lat)
a wed­ding day → dzień slubu
to be afraid of (sth) → bać się (cze­goś)
a suit­case → walizka
a fli­ght → lot
a plane → samo­lot
to take the advice → przy­jąć, posłu­chać rady
a traf­fic jam → korek
a break → prze­rwa
a spoon → łyżka
a knife → nóż
a sign → znak
a way → spo­sób; droga

Wyra­że­nia przyimkowe

Duży pro­blem w języku angiel­skim spra­wiają wyra­że­nia przy­im­kowe oraz cza­sow­niki zło­żone. Bar­dzo czę­sto jedno wyra­że­nie posiada kilka zupeł­nie odmien­nych znaczeń.

Warto zwra­cać uwagę na powta­rza­jące się frazy, aby utrwa­lić sobie ich zna­cze­nie. W tek­ście Ala­nis poja­wiły się cztery wyra­że­nia przyimkowe:

To blow up = wybuch­nąć; wyle­cieć w powie­trze; roz­dmu­chi­wać (jakiś problem).

W pio­sence Ala­nis mamy użyty idiom: to blow up in sb’s face = pójść źle, pójść nie­zgod­nie z czy­imś planem.

To sneak up on (sb) = pod­kra­dać, zakra­dać się.

Co cie­kawe, podobne wyra­że­nie: to sneak on sb = donieść na kogoś, naskar­żyć na kogoś

To help (sb) out = poma­gać komuś, słu­żyć komuś pomocą.

5 x CRASH
air/plane crash – kata­strofa lot­ni­cza
a crash course – inten­sywny kurs (np. języ­kowy)
to crash and burn – ponieść bły­ska­wiczną klę­skę
a crash pad – kąt do spa­nia
a head-on crash – zde­rze­nie czołowe

Porów­najmy z powyż­szym: to help sb on with sth = pomóc komuś coś na sie­bie założyć.

To crash down (onto sth/to) = spaść z trza­skiem (na coś), runąć (na).

To figure out

Czę­sto oglą­da­jąc ame­ry­kań­skie filmy czy seriale możemy usły­szeć  takie zda­nie: I will figure out something.

Wyra­że­nie to figure out powta­rza się rów­nież czę­sto w języku angiel­skim potocz­nym, kolo­kwial­nym -  który możemy spo­tkać na  co dzień miesz­ka­jąc w anglo­ję­zycz­nych krajach.

Co to znaczy?

To figure out (sth) ma kilka znaczeń:

= wymy­śleć coś, wykom­bi­no­wać coś, wymy­śleć spo­sób na coś. Np.: I figu­red out yester­day how to get bet­ter gra­des = Wymy­śli­łem wczo­raj jak dostwać lep­sze oceny.

= zro­zu­mieć coś, dojść do cze­goś, domy­śleć się cze­goś. Np.: How did he figure it out? = Jak on do tego doszedł?

Dla porów­na­nia:

to figure sb out = roz­gryźć kogoś, zro­zu­mieć kogoś. Np.: She can’t figure out her boy­friend = Ona nie może zro­zu­mieć swo­jego chłopaka.

Cie­ka­wostka

A dla­czego w wer­sie Yeah, I really do think… – jest użyty cza­sow­nik do w zda­niu twierdzącym?

Cza­sami dodat­kowo uży­wamy do (lub does) w twier­dze­niach w cza­sie Pre­sent Sim­ple, żeby moc­niej pod­kre­ślić swoje sta­no­wi­sko, wzmoc­nić opi­nię. Użyte przez Ala­nis wzmoc­nie­nie I really do think można tłu­ma­czyć jako = Ja naprawdę tak myślę. To nie zna­czy po pro­stu = tak myślę czy = myślę, że, ale = naprawdę, na serio tak myślę.